2008 doğumlu Ediz Gürel kendi kategorisinde gösterdiği başarıyla, dünya şampiyonluğu dışında bir satranç oyuncusunun ulaşabileceği en yüksek onur olan büyükusta unvanını aldı.

16 yaşındaki milli satranççı, Türkiye satranç tarihindeki 15. ve en genç büyükusta olma başarısı gösterdi.

Ediz Gürel, Türkiye satranç tarihine geçti: 16 yaşında ‘büyükusta’ oldu

7 asır birçok medeniyete ev sahipliği yapan Kozan Kalesi, Hitit ve Asurlar döneminin izlerini geleceğe taşıyan 400 metre uzunluğundaki surla görenleri etkiliyor.

Kalede, su kuyuları, sarnıçlar, zindanlar ve mutfaklar gibi birçok yapı her yıl tarih turizmi için ilçeye gelen binlerce kişiye ev sahipliği yapıyor.

Hatay’dan ilçeye ziyarete gelen Reşit Yıldız, “Kozan Kalesi'ni çok duydum ve gezmek istemiştim. Burada gençler gelip yazılar yazmış kirletmişler üzüldüm. Lütfen bunu yapmayalım” diyerek tepki gösterdi.

Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi (NEVÜ), Kültür ve Turizm Bakanlığı, İtalya’dan Tuscia Üniversitesi, Japonya’dan Tsukuba ve Kanawaza Üniversiteleri iş birliğinde ’Kapadokya Bölgesi Duvar Resimlerinin Korunması ve Araştırılmasına Dair Yapılan Çalışmalar’ konulu uluslararası konferans düzenlendi.

Konferansta konuşan Japonya Tsukuba Üniversitesi Araştırma Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Kaori Takahaş, "Ortahisar Kızılçukur’da bulunan üzümlü kilisesinin içerisine ve çevresine çeşitli cihazlar yerleştirdik. Bir yıl boyunca kilisenin bulunduğu tüf kayanın değişimlerini inceledik. Ayrıca vadi içinde iki adet kayaç yapı belirledik" dedi.

'İnsan kaynaklı tahribat oldukça yüksek'

"Belirlediğimiz küçük kayaçların birisine laboratuvarda geliştirdiğimiz özel bir koruyucu malzeme uyguladık. İki kayaçları da bir yıl boyunca gözlemledik. Her iki kayaçlar da eşit hava ve doğal şartlarda bulundu" diyen Takahash, "Bu tüf kayaçların jeolojik ve jeomorfolojik sorunlarını, boyama teknolojilerini ve insan kaynaklı sorunlarını içeren bir durum haritası oluşturduk. Bu yaptığımız çalışma sonucunda Kapadokya’da insan kaynaklı tahribatın oldukça yüksek oranda olduğunun farkına vardık. Ayrıca duvar resimlerinin içeriği, pigmentlerindeki değişimi ve uygulandığı sıva tekniklerini inceledik. Aldığımız organik numuneler sayesinde yapılan resimlerin kayalara nasıl yapıştırıldığını tespit ettik" ifadelerini kullandı.

'Çok sayıda duvar resmi olduğunu biliyoruz'

Konferansta konuşan İtalya Tuscia Üniversitesi Kültürel Miras Alanı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Paola Pogliani ise şu ifadeleri kullandı:

"Bugün burada ilkini yaptığımız konferansın her yıl düzenli olarak yapılması gerekiyor. Kapadokya’da bulunan duvar resimlerinin korunması konusunda ortak çalışmalar yapmalıyız. 4. yüzyıl ile 13. yüzyıl arasında bölgede yapılmış çok sayıda duvar resimlerinin olduğunu biliyoruz. Ortaçağ resimlerinin incelenmesi ve korunması için çalışmalar yapmalıyız. Kapadokya 1985 yılında UNESCO tarafından koruma altına alınmış olsa da, bölgede yaşayan insanların ve bölgeye gelen turistlerin de bu konuda bilgilendirilmesi ve yapılan çalışmaların onlarla da paylaşılması gerekiyor. Kayadan oyma kiliselerin duvarda bulunan ve günümüze kadar ulaşan resimlere paha biçilemez. Bu nedenle ekiplerimiz çeşitli uzmanlık alanlarını bir araya getirerek büyük bir titizlik ile çalışmaktadır."

Kazı sürecinde bölgenin kültürü, üretimi ve ticaretiyle ilgili buluntulara ulaşıldığını dile getiren Koçak, şöyle konuştu:

"Burası aslında 50 hektarlık bir alan. Kurtarma kazısını yürüttüğümüz bu dar alanda çok sayıda mutfak kapları belirledik. Hemen bitişiğindeki belli alanlarda bakır ve demir işçiliğiyle ilgili cüruflar bulduk. Yine, sağlam buluntular tespit ettik. Üretimle ilgili taş bıçaklar, öğütme taşları, tekstil aletleri tespit ettik. Hem kazı alanında hem de yüzeyde bunlardan çok sayıda bulduk. Sadece zirai üretimi değil, metal endüstrisini, hayvancılığı, dericiliği ve tekstil eserlerini ortaya çıkarıyoruz. Yani bu alanda yoğun bir üretimi gösteren çok sayıda kanıt var."





 

"Burası, Tunç Çağı metinlerinde geçen 'Puruşanda' kentiyle eşleştiriliyor"

Koçak, kurtarma kazısını yürüttükleri Üçhöyük bölgesinin farklı bir yerleşke olduğuna dikkati çekerek, ürünlerin işlendiği, atölyelerin bulunduğu ve dışarıdan materyallerin getirildiği bir toplama merkezi olduğu değerlendirmesinde bulundu.

Buluntuların laboratuvar analizleriyle uyuştuğuna değinen Koçak, şunları kaydetti;





 

"Tarihlenme konusunda da çok güzel sonuçlar aldık. Bu yerleşmenin tarihlenmesiyle ilgili zihnimizdeki o sorular yavaş yavaş çözülüyor. Yeni örnekler ve sonuçlar çıktıkça, bizim söylediklerimiz doğrulanıyor. Yani buradaki kent, M.Ö. 2600 ila 1400'lü yıllarda bölgedeki stratejik öneme sahip bir yer olmuş. Son dönemlerinde güçten düşmüş. Onun sebebi ise doğudan gelen Hitit saldırıları. Ondan sonra da büyük ihtimalle terk edilmiş. Bu kafamızda ve zihnimizde şekillendi. Analizlerle ve elde ettiğimiz verilerle de şekillendi aslında. Bir de burası Tunç Çağı metinlerinde geçen 'Puruşanda' kentiyle eşleştiriliyor. Bununla ilgili kesin konuşmak için belki erken ama çıkabilecek yazılı belgeler bu konuyu aydınlatacak."

Koçak, Üçhöyük'ün turizme kazandırıldığında Afyonkarahisar'ın yeni çekim merkezi olabileceğini vurguladı.





 

"Japonyalı bilim insanları Üçhöyük'te ön çalışma yaptı"

İl Kültür ve Turizm Müdürü Mehmet Tanır da Üçhöyük'ün Afyonkarahisar'da Bakanlık izni ve koordinasyonunda yürüttüğü 3 kazı arasında yer aldığını dile getirdi.





Üçhöyük kazılarına yurt dışından bilim insanlarının ilgi gösterdiğine dikkat çeken Tanır, "Japonya'daki Kyoto Üniversitesi'nden bir grup bilim insanı bölgeye gelerek proje için ön çalışma yaptı. Heyet, burada yürütecekleri proje için kaynak temin etmeye çalışıyor. Bu çalışmalar tamamlandığında ise projeyi biz, Bakanlığımıza ulaştıracağız. Uygun görülürse Üçhöyük'teki kazı ekibimizle bir araya gelecekler, birlikte çalışma yürütecekler." ifadesini kullandı.